Onderzoek en publicaties

Hier vindt u een overzicht van wetenschappelijk onderzoek dat reeds gevoerd werd over cultuur(beleid) in Vlaanderen. Dit wetenschappelijk onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse overheid om het cultuurlandschap van Vlaanderen in kaart te brengen.

In 2007 werd de oprichting van een nieuw steunpunt voor Beleidsrelevant onderzoek voor Cultuur, Jeugd en Sport (nieuw venster) bekendgemaakt. Het steunpunt is een consortium van onderzoeksgroepen uit de Universiteit Gent (nieuw venster), Vrije Universiteit Brussel (nieuw venster), Katholieke Universiteit Leuven (nieuw venster) en EHSAL (nieuw venster), voor de periode van 2007 tot 2011. Een gemeenschappelijke sokkel voor de verschillende sectoren wordt de participatiesurvey. Daarnaast worden voor de sectoren cultuur, jeugd en sport afzonderlijke inhoudelijke lijnen uitgewerkt.

• persbericht steunpunt beleidsrelevant onderzoek - 16/02/2007 (PDF)

Onderzoek 'Koop-, leen- en leesgedrag in Vlaanderen'

In aanwezigheid van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege werden op 1 maart 2012 de resultaten van het onderzoek 'Koop-, leen-, en leesgedrag in Vlaanderen' voorgesteld in de bibliotheek van Dendermonde. Het onderzoek, uitgevoerd door marktonderzoeksbureau Ipsos Synovate, geeft aan dat zowel het lezen, lenen als kopen van boeken in de lift zit. Rond het boek hangt bovendien een positief imago en een boek lezen heeft een merkbare sociale dimensie: iedereen praat er graag met anderen over. Naar aanleiding van de presentatie van het onderzoek overhandigde de boekensector ook een Actieplan aan de minister.

• Eindrapport "Onderzoek naar de betekenis en beleving van boeken en lezen in Vlaanderen" (PDF, 8,7 MB)
• Actieplan bij de presentatie van het onderzoek naar het koop-, leen- en leesgedrag in Vlaanderen (PDF)
• Presentatie "Onderzoek naar de betekenis en beleving van boeken en lezen in Vlaanderen" (PDF)
• Presentatie "Rode draden in het onderzoek" (PDF)
• Persmededeling "Onderzoek 'Koop-, leen-, en leesgedrag in Vlaanderen - Het boek is een sociaal medium" (PDF)

Publieksrapport onderzoek "De huidige, mogelijke en wenselijke rol van de private sector bij investeringen in infrastructuur en uitbating van museumdepots in Vlaanderen"

Van december 2010 tot 15 juli 2011 heeft het departement Management (Cultuurmanagement) van de Universiteit Antwerpen, in opdracht van Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media en Kunsten en Erfgoed van de Vlaamse overheid, een onderzoek gevoerd naar de huidige mogelijke en wenselijke rol van de private sector bij de bouw, het verbouwen of de uitbating van museumdepots.

De nood aan aangepaste cultureel-erfgoeddepots in Vlaanderen is groot. Een belangrijke doelstelling binnen het cultureel-erfgoedbeleid vormt dan ook het ontwikkelen en realiseren van een geïntegreerd depotbeleid waarbij zowel lokale, regionale als Vlaamse actoren en overheden betrokken worden. Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege, wil hiervan een prioriteit maken.
De voorbije jaren zijn in Vlaanderen al verschillende studies opgesteld om de noden op het vlak van depots in kaart te brengen. Sinds 2008 hebben de provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC), op basis van het Cultureel-erfgoeddecreet, de regiefunctie toegewezen gekregen voor het ontwikkelen van een regionaal depotbeleid. In het kader van deze regiefunctie voeren alle provincies en de VGC ook veldonderzoek uit.
Voor de realisatie van het vooropgestelde depotbeleid was een verdere analyse en onderzoek nodig over de huidige, mogelijke en wenselijke rol van de private sector bij investeringen in infrastructuur en uitbating van museumdepots. Door samenwerking en schaalvergroting tussen instellingen, tussen overheden en met de private sector kan immers meer gerealiseerd worden met een efficiënte inzet van middelen.

Publieksrapport onderzoek "De huidige, mogelijke en wenselijke rol van de private sector bij investeringen in infrastructuur en uitbating van museumdepots in Vlaanderen" (PDF, 1,3 MB)

Vormingspakket "Cultuuraanbieders en mensen in armoede" (2011)

In opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media gaf het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen samen met mensen met armoede-ervaring een vorming over de complexe armoedeproblematiek en de participatie van mensen in armoede aan het cultuuraanbod. Tien cultuuraanbieders, van musea tot bibliotheken, namen deel aan deze vorming. Na enkele vormingsdagen gingen de cultuuraanbieders ook effectief aan de slag bij het organiseren van hun aanbod en bij de uitbouw van doelgroepgerichte publiekswerking in een intervisietraject. De inzichten uit dit traject werden gebundeld in een vormingspakket. Dit vormingspakket is gratis te verkrijgen (PDF) of kan aangevraagd worden via Elien Gillaerts.

Studie "Digitale Cinema in Vlaanderen" (2011)

De studie "Digitale Cinema in Vlaanderen", uitgevoerd door het IBBT-SMIT (VUB) in opdracht van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, heeft als doel een digitale stand van zaken op te maken voor de Vlaamse filmvertoners en hier beleidsvoorstellen aan te koppelen. Het rapport beoogt concrete oplossingen aan te reiken voor de nog niet gedigitaliseerde Vlaamse filmvertoners binnen een langetermijnvisie op een digitaal Vlaams vertonerslandschap. Naar aanleiding van het rapport nodigt Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Joke Schauvliege de Vlaamse audiovisuele sector uit voor een rondetafelgesprek over de digitalisering van de Vlaamse bioscopen.

• Lees het eindrapport "Digitale Cinema in Vlaanderen" (incl. bijlagen) (PDF, 6,35 MB)
• Lees het persbericht van Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Joke Schauvliege (PDF)
• Lees het rapport "Voorbij de vertoning, kwalitatieve analyse van het Vlaams audiovisueel vertoning- en distributieveld" (PDF, 1,75 MB - op de website van BAM)

Publicatie "Participatie in Vlaanderen" (2011)

Op 9 februari 2011 heeft het Steunpunt Cultuur, Jeugd en Sport de eerste resultaten van de Participatiesurvey 2009 voorgesteld tijdens een studiedag in Gent. De survey, in opdracht van de Vlaamse overheid, liep van februari tot en met november 2009 en bevroeg 3.144 Vlamingen tussen 14 en 85 jaar over hun participatiegedrag. Tijdens de studiedag voor beleidsmakers, onderzoekers en de cultuur-, jeugd- en sportsector werden twee boeken voorgesteld die de eerste resultaten bundelen over hoe actief de Vlaming aan cultuur, jeugd of sport doet. De deelnemers kregen er een reflectie op de conclusies te horen van de bevoegde ministers Schauvliege, Smet en Muyters.

Het eerste boek “Participatie in Vlaanderen. Basisgegevens en kerncijfers van de Participatiesurvey 2009” verzamelt basisgegevens over het meetinstrument en het eerste cijfermateriaal. De Vlaamse overheid wil zich voor het voeren van haar beleids- en beheerscyclus ondersteund weten van cijfermateriaal over het gedrag en de attitudes van de Vlamingen. De onderzoekers voerden een representatieve steekproef bij 3.114 Vlamingen op basis van vragen als: Hoe staat het met de participatie? Wie participeert en wie niet? Waarom participeren bepaalde groepen meer of minder dan andere? Welke participatiepatronen bestaan er en hoe sporen die met leefstijlen? Met welke verwachtingen en motieven wordt geparticipeerd? Hoe hangt participatie samen met maatschappelijke oriëntatie? In welke sociale context wordt geparticipeerd? Hoe staat het met de participatie aan lokale voorzieningen? Hoe is de participatie in de voorbije vijf jaren geëvolueerd?

"Participatie in Vlaanderen 1. Basisgegevens van de participatiesurvey 2009" (nieuw venster), John Lievens en Hans Waege (red.) - ISBN: 9789033482151, 296 blz., februari 2011, 35 euro - Uitgeverij Acco (nieuw venster)

Het tweede boek “Participatie in Vlaanderen. Eerste analyses van de Participatiesurvey 2009” bevat de eerste analyses van de participatiesurvey. Het boek schets algemene participatiecijfers voor kunsten en erfgoed, het lokale cultuuraanbod, het verenigingsleven en sport, analyseert de evoluties over een periode van vijf jaar en gaat uitgebreid in op het begrijpen van verschillen in participatiegedrag. De analyses leveren een fijnmazig inzicht in hoe het staat met participatie, hoe verschillen kunnen begrepen worden en op de mogelijke hefbomen voor een verhoogde participatie. De afzonderlijke hoofdstukken gaan in op de drempels voor cultuurdeelname en de perceptie van culturele activiteiten, virtuele cultuurconsumptie, participatie in de levensloop, consumentenuitgaven aan sport en cultuur en een economische analyse rond de niet-gebruikswaarde van sport en cultuur.

"Participatie in Vlaanderen 2. Eerste analyses van de participatiesurvey 2009" (nieuw venster), John Lievens en Hans Waege (red.) - ISBN: 9789033482168, 488 blz., februari 2011, 42 euro - Uitgeverij Acco (nieuw venster)