e-cultuur - Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media
 
contact |     | ga naar:  cultuur    jeugd    sport    media | 
 
U bent hier: CJSM > e-cultuur > beleidskader > Europeana
 
portaal Vlaamse overheid

Europeana: de Europese Digitale Bibliotheek

De Europese Commissie ontwikkelt al sinds enkele jaren een beleidskader rond de Europese Digitale Bibliotheek (nieuw venster) dat op zijn beurt deel uitmaakt van de i2010strategie.

 

Op 24 augustus 2006 heeft de Europese Commissie haar aanbeveling betreffende de digitalisering en online toegankelijkheid van cultureel materiaal en digitale bewaring (PDF) gepubliceerd. De Raadswerkgroep voor Culturele Aangelegenheden heeft de aanbeveling van de Commissie aangegrepen om Raadsconclusies (PDF) te formuleren die op de Raad van november 2006 voorgelegd werden. De Raadsconclusies vertalen de aanbeveling van de Commissie in een reeks doelstellingen en actiepunten voor zowel de lidstaten als voor de Commissie. Ter opvolging en monitoring van de vooruitgang van deze Raadsconclusies werd de expertengroep Member States’ Expert Group on Digitisation and Digital Preservation (nieuw venster) opgericht.

 

De Europese Digitale Bibliotheek werd ondertussen geconcretiseerd en kreeg een nieuwe naam Europeana (nieuw venster). Europeana beoogt miljoenen gedigitaliseerde objecten uit Europese archieven, musea, bibliotheken en audiovisuele collecties te ontsluiten via één portaal.

 

Op 14 april 2010 heeft Europeana het Public Domain Charter (nieuw venster) gepubliceerd. Met dit charter onderstreept Europeana het belang van het publieke domein op het internet. Belangrijke kernpunten uit het Public Domain Charter:

 

  • Europeana behoort toe aan het publiek en moet het publieke belang vertegenwoordigen.
  • Het Publieke Domein is het materiaal waaruit de maatschappij cultureel begrip en kennis genereert. Het bezit van een bloeiend Publiek Domein is essentieel voor het economische en sociale welzijn.
  • Digitalisering van content uit het Publieke Domein creëert geen nieuwe rechten op deze content. Werken die in analoge vorm tot het Publiek Domein behoren, blijven ook na digitalisering in het Publieke Domein.

 

Maandag 10 januari 2011 werd het verslag van het Comité der Wijzen (een reflectiegroep op hoog niveau) over de digitalisering van het culturele erfgoed van Europa ingediend bij Neelie Kroes, vicevoorzitter van de Europese Commissie en Europees commissaris voor de Digitale Agenda, en Androulla Vassiliou, commisaris voor Onderwijs en Cultuur. In dit verslag worden de EU-lidstaten aangespoord zich meer in te spannen om de collecties van al hun bibliotheken, archieven en musea online te plaatsen. Ook worden de voordelen van een eenvoudigere toegang tot de kennis en cultuur van Europa benadrukt. Verder wordt gewezen op de mogelijke economische voordelen van de digitalisering (mede door middel van publiek-private partnerschappen) voor de ontwikkeling van innovatieve diensten in sectoren als toerisme, onderzoek en onderwijs. Het comité onderschrijft de doelstelling van de Digitale Agenda om de Europese digitale bibliotheek Europeana uit te bouwen en stelt oplossingen voor om auteursrechtelijk beschermde werken online beschikbaar te maken. Het Comité der Wijzen voor digitalisering bestaat uit Maurice Lévy, Elisabeth Niggemann en Jacques de Decker. De aanbevelingen van het verslag worden in het kader van de Digitale Agenda voor Europa meegenomen in de bredere strategie van de Commissie om culturele instellingen te helpen het digitale tijdperk te betreden.

 

Voor de Vlaamse aanpak vermelden we 3 initiatieven:

  1. Vlaams standpunt consultatie Europeana

    De Europese Commissie blikt met de communicatie 'Europeana - next steps' (PDF - nieuw venster) vooruit op de toekomstige ontwikkeling van Europeana. Parallel hieraan werd een publieke consultatie gelanceerd om ondermeer het debat aan te zwengelen. Deze consultatie gaat ondermeer in op de manieren waarop de private sector in de ontwikkeling van Europeana betrokken kan worden via publiek private samenwerking, en over hoe digitale inhoud waarop rechten gelden via Europeana beschikbaar gemaakt kunnen worden.

    Op basis van input van de betrokken partijen, formuleerde het Europeana Vlaanderen Overlegplatform een antwoord op deze bevraging. Dit antwoord wordt door Joke Schauvliege, Vlaamse minister bevoegd voor Cultuur, ondersteund.
    Vlaams standpunt consultatie Europeana (Engelstalige versie) (PDF)

  2. Europeana-overlegplatform

    Het Agentschap Kunsten en Erfgoed nam eind 2007 het initiatief tot de oprichting van een Europeana-overlegplatform (nieuw venster). De taken van het overlegplatform zijn:

    • informatie inzake Europeana ontvangen en verder verspreiden naar mogelijke belanghebbenden
    • via de Katholieke Universiteit Leuven (als direct betrokken partner in Europeana V.1.0 informatie en advies terugkoppelen naar Europeana. In dit kader zorgt het platform voor de afstemming tussen de verschillende projecten die in het kader van Europeana en op Vlaams niveau uitgevoerd worden
    • advies (technisch, politiek, organisatorisch,...) geven aan de Katholieke Universiteit Leuven over de deelneming van Vlaanderen in Europeana 
    • mogelijk digitaal materiaal voor Europeana te identificeren en de leveranciers te ondersteunen
    • promotie over Europeana bevorderen.

  3. Participatie aan de Belgische ad-hoc overleggroep

    België is in de MSEG vertegenwoordigd met drie leden. Deze vertegenwoordigers komen ook ad-hoc samen op een Belgisch niveau.

 

Wat voorafging

Lundprincipes en Lundactieplan

Op 4 april 2001 zijn vertegenwoordigers en deskundigen uit de lidstaten te Lund in Zweden samengekomen om de vraagstukken te bespreken en om aanbevelingen te doen voor coördinatie-ondersteunende acties die op duurzame wijze waarde toevoegen aan digitalisatie-activiteiten. De Lundprincipes en het Lundactieplan (nieuw venster) vormen sindsdien een leidraad voor het digitaliseringsbeleid in de diverse Europese lidstaten.

 

Dynamisch Actieplan

In november 2004 besliste de Raad van Ministers van Europa over een opvolging van het Lund Actieplan. Het Dynamisch Actieplan (PDF) werd onder het Brits Europees voorzitterschap (juli-december 2005) goedgekeurd. Tegelijkertijd werd een 'hernieuwde' NRG opgestart.

 

National Representatives Group (NRG)

De National Representatives Group (nieuw venster) werd opgericht als een stuurgroep voor activiteiten die te maken hebben met de coördinatie van het digitaliseringsbeleid en de digitaliseringsprogramma's, waarbij de nadruk vooral ligt op culturele en wetenschappelijke bronnen en op de bijdrage van de openbare culturele instellingen.

 

De taak van de NRG was toezicht houden op de vooruitgang die wordt geboekt i.v.m. de doelstellingen die in de 'Lund Principes' en in het recente Dynamisch Actieplan vastgelegd zijn. Meer over de doelstellingen van de NRG leest u in de statuten (PDF). In 2005 werden nieuwe werkafspraken en statuten (PDF) gestemd.

 

De NRG vergaderde minstens om de zes maanden, onder de auspiciën van het Europees Voorzitterschap. De verslagen van de voorbije NRG-vergaderingen kunt u hier downloaden:

 

Reeds verschenen vooruitgangsrapporten 'Progress report of the National Representatives Group: coordination mechanisms for digitisation policies and programmes' (nieuw venster).

 

naar boven