Gaming - Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media
contact |     | ga naar:  cultuur    jeugd    sport    media
 
U bent hier: CJSM > Gaming > gamegenres
 
portaal Vlaamse overheid

Gamegenres

Inleiding

Games kunnen worden opgedeeld in genres. Hieronder vind je de namen van de meest voorkomende genres in het Nederlands en in het Engels (onder gamers zijn de Engelse termen meestal gebruikelijker), een beschrijving van het genre en telkens enkele voorbeelden van games.

 

De verschillen zijn soms vaag waardoor de categorieën elkaar niet altijd uitsluiten. Zo kan het zijn dat verschillende personen dezelfde game bij verschillende genres onderbrengen of dat één game in verschillende groepen wordt geplaatst. Shootergames zijn ook actiegames en racegames zijn eigenlijk ook sportgames, maar worden vaak als aparte categorieën gezien omdat ze zo vaak voorkomen. Maar voor je begint te wanhopen, de meeste games zijn wel makkelijk in een categorie te plaatsen:

 

 

Genres

Actiespellen (action games)

Voor een actiegame hebben gamers snelle reflexen en een goede timing nodig om obstakels te omzeilen en vijanden te overwinnen. Dit genre is de breedste categorie en kan worden opgesplitst in:

Vechtspellen (fighting games, beat 'em ups, fighters)

In deze games bestrijd je één vijand door middel van Oosterse vechtkunst (martial arts) en vaak nog heel wat meer. Een typerend voorbeeld is ‘Street Fighter’.

 

Screenshot uit 'Street Fighter IV' 
Street Fighter IV (JPG)

 

Platformspellen (platform games, platformers)

Deze games worden zo genoemd omdat je regelmatig van platform naar platform moet springen. Zij gebruiken vaak elementen van andere genres zoals fighting en shooting games. Een van de eerste platformgames was 'Pitfall', ontwikkeld in 1982. Andere bekende voorbeelden zijn: 'Donkey Kong', 'Super Mario Bros' en 'Sonic the hedgehog'.

 

Screenshot uit 'Sonic the Hedgehog' 
Sonic the Hedgehog (JPG)

 

Schietspellen (shooting games, shooters)

Het doel van shooter games is vijanden neerschieten en/of ontwijken. Deze games zijn gekenmerkt door een stevige dosis actie waardoor ze eveneens actiegames zijn. Shooter games kunnen worden opgesplitst in verschillende subcategorieën:

Shoot'em ups

In deze games bestuur je een voertuig (meestal een ruimteschip) en tracht je projectielen te vermijden die op je afkomen. Na elk 'level' vindt een gevecht met een 'boss' plaats, een gigantische tegenstander die niet makkelijk overwonnen kan worden. De allereerste videogame die ooit werd ontwikkeld was 'Spacewar' (video over Spacewar) in 1962, een shoot'em up. Belangrijk bij deze games zijn snelle reacties en het onthouden van de vijandelijke aanvalspatronen. Deze categorie was heel populair in de jaren '80 en '90 maar wordt nu minder gespeeld. Een bekend voorbeeld is 'Space Invaders'.

 

Screenshot uit 'Space Invaders' 
Space Invaders (JPG)

 

First Person Shooters (FPS) en Third Person Shooters (TPS of 3PS)

In deze games bestuur je een personage dat zich door een drie-dimensionele wereld voortbeweegt. Het verschil tussen FPS en TPS is het cameraperspectief. Bij een FPS zie je als speler alleen wat je in je handen hebt, meestal een wapen. Op deze manier lijkt het alsof je zelf in de game rondloopt. Voorbeelden zijn 'Wolfenstein 3D' (video over Wolfenstein 3D) en 'Doom' (video over Doom). In een TPS zie je het personage vanop een afstand op de rug, bijvoorbeeld in 'Tomb Raider' (video over Tomb Raider), 'Prince of Persia' en 'Grand Theft Auto' (GTA). De meeste hedendaagse FPS en TPS kunnen ook met meerdere spelers online worden gespeeld.

 

Screenshot uit 'Grand Theft Auto IV' 
Grand Theft Auto IV (JPG)

 

Avonturenspellen (adventure games, adventures)

In dit genre speel je het hoofdpersonage in een verhaal en moet je een bepaalde opdracht volbrengen, bv. een moord oplossen. Om dit tot een goed einde te brengen ga je op zoek naar indicaties en moet je allerlei raadsels oplossen. De allereerste avonturengame was 'Colossal Cave Adventure', ontwikkeld in 1976. Het was een 'text-based game' wat betekent dat hij alleen uit tekst bestond, zonder grafische elementen. Bewegingen die je je personage wilde laten uitvoeren moest je neertypen. Na de 'text-based' ontstonden de 'point & click adventure games' waar wel grafische elementen in voorkwamen. In deze games kon je klikken op de voorwerpen om ze op te pakken i.p.v. de opdracht te moeten intypen. Voorbeelden van adventure games zijn 'Fahrenheit', 'Myst', 'Harry Potter', 'Legend of Zelda' en 'Monkey Island'.

 

Screenshot uit 'Monkey Island' 
Monkey Island

 

Actie-avonturenspellen (action-adventure games, action-adventures)

Dit genre combineert elementen van actiegames en avonturengames. Ook hier moet je via zoektochten en raadsels een opdracht vervullen. Vaak moet je een voorwerp zoeken dat je verder in het spel opnieuw nodig zal hebben en ondertussen allerlei obstakels overwinnen en/of vijanden uitschakelen. De eerste action-adventure was 'Adventure' (1979) gebaseerd op de 'text based game' 'Colossal Cave Adventure' (zie adventure games). Action-adventures games zijn vaak ook shooter games zoals 'Grand Theft Auto' (GTA). Het grote verschil is dat in action-adventures meer nadruk ligt op het verhaal. Er bestaat ook een link met platformers zoals bijvoorbeeld in de game 'American McGee's Alice' dat een action-adventure is met heel wat platform- (en shooter-)elementen.

 

Screenshot uit 'Adventure' 
Adventure

 

Er bestaan twee subcategorieën binnen action-adventuregames:

Stealth games (sneakers or creepers)

Hier is het de bedoeling om je aanwezigheid niet te verraden aan de vijanden en ondertussen opdrachten uit te voeren. Een bekend voorbeeld is 'Metal Gear Solid'.

Survival horror games

Deze games leggen de nadruk op angst door middel van traditionele horrorelementen zoals zombies, vampieren, ongure settings, angstaanjagende muziek, plotse wendingen, ... 'Resident Evil' is hier een bekend voorbeeld van.

 

Screenshot uit 'Metal Gear Solid 4' 
Metal Gear Solid 4 (JPG)

 

Simulatiespellen (simulation games, simgames)

In een simgame krijg je de opdracht om gebouwen, steden of werelden met beperkte middelen te bouwen, uit te breiden of te managen. Een belangrijk element binnen deze games is het godsperspectief wat betekent dat je als gamer een volledig overzicht hebt. Een voorbeeld is 'SimCity'. Een 'society sim' is een aparte categorie binnen de simgames met minder nadruk op het bouwen van bijvoorbeeld een stad maar meer op de sociale aspecten van het leven, bijvoorbeeld 'The Sims'.

 

Screenshot uit 'The Sims 3' 
The Sims 3 (JPG)

 

Role-Playing Games (RPGs)

Deze games spelen zich af in een fantasiewereld waarin je allerlei opdrachten moet vervullen om zo je personage (de avatar of character) naar een hoger 'level' op te krikken. De grens met action-adventures en action games is vaak smal en heel wat RPGs bevatten daarenboven elementen van strategy games. Voorbeelden zijn 'Ultima', 'Final Fantasy' en 'Star Wars'. Massively Multiplayer Online Role Playing Games (MMORPGs) zoals 'World of Warcraft' (video over World of Warcraft), 'Final Fantasy Online' en 'Ultima Online' zijn role-playing games die online worden gespeeld met soms duizenden andere spelers tegelijkertijd. Een belangrijk verschil met andere online games zoals shooters is dat de wereld van het spel op zichzelf bestaat, dat de gebeurtenissen blijven doorlopen al meld je je af. Het is een zogenaamde 'persistent world'.

 

Screenshot uit 'Ultima Online Kingdom Reborn' 
Ultima Online Kingdom Reborn

 

Strategiespellen (strategy games)

In een strategy game neem je de rol op van een militair leider waarbij redeneren en overzichtelijk plannen belangrijk is om de overwinning te behalen. Je moet allerlei acties organiseren tegen één of meer vijanden. Om te winnen moet je aan efficiënt 'resource management' (het beheren van middelen) doen zodat je een krachtige oorlogseconomie kan uitbouwen om een sterk leger naar de vijand(en) te kunnen zenden. De grens met simgames en RPGs is vaak erg smal aangezien het opbouwen van een leger dezelfde vaardigheden vergt als het opbouwen van een stad en strategy games zich ook vaak in fantasiewerelden afspelen. Voorbeelden zijn: 'Age of Empires', 'Age of Mythology', 'Warcraft' en 'Command and Conquer'.

 

Screenshot uit 'Age of Empires III'
Age of Empires III (JPG)

 

Vliegsimulaties (flight simulators, flight sims)

In deze games vlieg je met een vliegtuig of ruimteschip en moet je diverse civiele, militaire of handelsmissies volbrengen. Een voorbeeld is 'Flight Simulator'. Er bestaat hier een historische link met shoot 'em ups aangezien je vaak andere vliegtuigen of ruimteschepen moet neerschieten om een missie te voltooien. Sommige action-adventures zoals 'Grand Theft Auto' en diverse shooters bevatten elementen van vliegsimulaties.

 

Screenshot uit 'Flight Simulator' 
Flight Simulator

 

Racegames (racing games, racers)

De hoofdactiviteit in deze games is het racen met auto's, moto's, speedboten of andere voertuigen, meestal tegen anderen, soms tegen de tijd. Er bestaan ook racegames waarin je door fantasiewerelden en steden rijdt. Voorbeelden zijn: 'Need for Speed', 'Gran Turismo', 'NASCAR', 'Mario Kart', ... Ook hier is de grens met action-adventures en shooters smal omdat je vaak andere voertuigen kan beschieten. Soms vormt racen één van de hoofdactiviteiten in een game dat toch niet als racegame wordt gezien zoals 'Grand Theft Auto'. Om het helemaal verwarrend te maken bevatten sommige racegames RPG elementen zoals het feit dat je je auto kan uitbouwen om vervolgens sterkere tegenstanders aan te pakken.

 

Screenshot uit 'Need For Speed Undercover' 
Need For Speed Undercover

 

Sportgames (sports games)

In sportgames neem je het op in diverse sportdisciplines tegen andere spelers of computerpersonages. De sporten kunnen variëren van boksen tot verspringen, van bowlen tot voetbal, van golf tot biljart. Vaak moet je niet alleen uitblinken in de sportactiviteit zelf maar ook in de organisatie en het management van het team. Hier bestaat opnieuw een overlap met andere genres aangezien fighters en racers eigenlijk ook sportgames zijn. Sommige sportgames zoals het bekende 'Wii Tennis' zijn ook party games. 'Fifa', 'Mario & Sonic at the Olympic Games', 'Tiger Woods PGA Tour', 'Grand Slam Tennis' zijn enkele van de vele voorbeelden van sportgames.

 

Screenshot uit 'Grand Slam Tennis' 
Grand Slam Tennis (JPG)

 

Party games

Dit is een relatief nieuw genre dat vooral bekend is geworden door games als 'Guitar Hero' en de Nintendo Wii console. Het sociale aspect in deze games is een van de belangrijkste kenmerken. Je kan samen vragen oplossen, sporten, zingen, instrumenten bespelen, ... Party games bestaan meestal uit verscheidene kleine minigames die makkelijk aan te leren en te bedienen zijn. Enkele voorbeelden zijn 'Mario Party', 'Singstar', 'Buzz', 'Wii Sports', 'Viva Piñata' en 'Rock Band'.

 

Screenshot uit 'Guitar Hero: World Tour' 
Guitar Hero: World Tour (JPG)

 

Casual games

Casual games zijn relatief eenvoudige, abstracte en meestal tweedimensionele games die bedoeld zijn om herhaaldelijk maar kort te spelen. Ze zijn ontwikkeld voor een breed publiek, ook voor hen die zichzelf niet beschouwen als ‘gamers’. Casual games zijn zowel online als offline te spelen en zijn onder te verdelen in verschillende subcategorieën:

 

 

Heel wat casual games kunnen ook worden gespeeld op sociale netwerksites zoals Facebook, Netlog en Hi5. Vaak worden ze dan als 'social games' omschreven. Het verschil met gewone casual games is dat je bijvoorbeeld je highscore kan vergelijken met die van je vrienden, dat je anderen kan uitdagen tot een duel en dat je games kan aanraden aan je vrienden.

 

Serious games

Serious games zijn games die speciaal worden ontwikkeld om de speler iets aan te leren of bewust te maken van iets. Zij winnen de laatste jaren snel aan belang.

 

Uit onderzoek blijkt dat games een goede leeromgeving zijn door verschillende eigenschappen zoals de interactieve elementen, de onmiddellijke feedback en de verschillende niveaus van uitdagingen waardoor games automotiverend zijn (je wordt vanzelf gemotiveerd, anderen leggen je niets op). Daarenboven leer je games door te spelen, je zal zelden een gebruiksaanwijzing nodig hebben. Simulatiegames laten bovendien toe dat je situaties verkent die anders te gevaarlijk, te moeilijk of ongepast zouden zijn. Zo kan je bijvoorbeeld met een vliegtuig leren vliegen in een game of een bepaald soort sociaal gedrag uitproberen en kijken wat de reactie is van andere online gamers. Games functioneren dan als een soort privélaboratorium.

 

Deze eigenschappen maken van games een uiterst geschikte leeromgeving en daarom is men in het onderwijs op zoek om deze eigenschappen in te passen in een serious game zodat kinderen en jongeren automotiverend, al spelend, leren. De wens bestaat om een serious game te ontwikkelen waarbij men bepaalde kennis uit het leerplan kan aanleren en het gamen op zich de beloning is. In de MMORPG 'World of Warcraft', bijvoorbeeld, kan je je verdiepen in het leren kruidendranken maken om zo je personage sterker te maken. Gamers bouwen zo al spelend kennis op over World of Warcraft kruiden, louter gemotiveerd door de game. Het idee is nu dat mocht de leraar biologie over een dergelijk game kunnen beschikken om zijn of haar leerstof in te verwerken, zijn of haar leerlingen moeiteloos zouden leren.

 

Het merendeel van de huidige serious games bestaat uit oefeningen of memoriseren door het veelvuldig herhalen (drill-and-practice games). De beste resultaten worden behaald voor rekenen, fysica en taal waar bepaalde meetbare doelen voorop kunnen gesteld worden.

 

Een goed voorbeeld is 'Monkey Labs' (video over Monkey Labs) omdat er een klassiek handboek bij ontwikkeld is. Dit handboek kan gebruikt worden in de klas, extra oefeningen kunnen worden gemaakt in de game.

 

Screenshot uit 'Monkey Labs'
Monkey Labs

 

De BBC game 'Questionaut' die gratis online te spelen is, is ook een mooi voorbeeld van een serious game. In deze game vertrek je op een reis door vreemde werelden. Op elke wereld moet je een opdracht vervullen waar je Engelse, wiskundige en wetenschappelijke vaardigheden van pas komen. Het spel is gericht op (Engelstalige) kinderen van ongeveer 11 jaar.

 

Screenshot uit 'Questionaut' 
Questionaut (JPG)

 

'Future Flow' is een sim puzzle game met een duurzame boodschap. De spelers worden uitgedaagd om problemen rond duurzaamheid op te lossen om de steden op de aarde te redden. Hiervoor moeten ze hun puzzelvaardigheden en inzichten gebruiken. Het werd ontwikkeld door studenten 'Digital Arts and Entertainment' van de Hogeschool West-Vlaanderen.

 

Screenshot uit 'Future Flow'
Future Flow

 

Links

 

Bronnen

De Pauw E., Pleysier S., Van Looy J., Bourgonjon J., Rutten K., Vanhooven S. & Soetaert R. (2008) Ze krijgen er niet genoeg van! Jongeren en gaming, een overzichtsstudie. (PDF, 1,43 MB) Studie in opdracht van viWTA, Brussel.

 

ISFE- NIELSEN (2008). Video Gamers in Europe. (PDF)

 

Mitchell, A. & Smith, S. (2004). The Use of Computer and Video Games for Learning. A review of the literature.

 

Onderzoeks en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO) (2008). Jongeren en Internet. (PDF, 1,76 MB)

 

PEW (2008). Teens, Video Games, and Civics: teens’ gaming experiences are diverse and include significant social interaction and civic engagement. (PDF) PEW Internet & American Life Project 2008.

 

Pivec, M. & Pivec, J. (2008). Games in schools.

 

Sandford, R. & williamson, B. (2005). Games and learning: a Handbook from Futurelab. (PDF)

 

Wastiau, P., Kearney C. & Van den Berghe, W. (2009). How are Digital Games Used in Schools: Final Report. (PDF, 17,45 MB) Brussels: European Schoolnet.