1) Wat is zwemmerseczeem?

Zwemmerseczeem of voetschimmel s een veelvoorkomende infectie van de hoornhuid en/of nagels van de voet door schimmels. Circa 10 tot 15% van de volwassenen lijdt hieraan.

2) Waar kan je last van zwemmerseczeem krijgen?

De meest voorkomende vorm is aan de voeten. Vaak begint zwemmerseczeem tussen de tenen. Meestal tussen de vijfde en de vierde teen. Ook de nagels kunnen aangetast worden. Overigens kan de hele voet last hebben van schimmels.

3) Hoe herken je zwemmerseczeem?

Zwemmerseczeem is te herkennen aan verweking, schilfering en/of rode verkleuring van de huid, jeuk of blaasjes. Als je niets doet, kan het ook pijnlijk worden, omdat er dan kloofjes in de huid kunnen ontstaan. Aan de nagels valt op dat ze vergelen en brokkelig worden.

4) Is er één soort schimmel hiervoor schuldig?

Neen, er zijn meerdere boosdoeners mogelijk die alleen of in combinatie hun problemen veroorzaken.

5) Hoe kan een exacte diagnose gesteld worden?

De dokter kan, indien nodig, met een microscoop, kweek of fluorescerend licht vaststellen welke schimmel de schuldige is. Over het algemeen maakt de schimmelsoort niets uit voor de behandeling.

6) Hoe kom ik aan zwemmerseczeem?

Zwemmerseczeem is een besmettelijke aandoening die van de ene persoon op de voet van een andere kan over gaan. Een populair verhuisadres is de douche bij zwembaden en sportaccommodaties en andere plaatsen waar men op blote voeten rondloopt. De ruwe duikplank is slecht te reinigen plek die tot de onvermoede risicoplaatsen hoort. Maar ook op bijvoorbeeld de bowlingbaan en in de privé-omgeving kan besmetting plaatsvinden.

7) Zijn er nog meer specifieke risicofactoren?

Ja, dat zijn vochtigheid, transpirerende voeten, krappe slecht ventilerende schoenen en sokken van niet absorberend materiaal of nylonkousen. Ook beschadiging van de nagel geeft een extra risico. Mogelijk is er ook een genetisch aspect waardoor de ene persoon meer last heeft dan de andere.

8) Als ik een schimmel vermoed wat moet ik dan doen?

Het beste kan je dan bij de huisarts langs gaan. Er zijn weliswaar ook in de gewone handel middeltjes verkrijgbaar, maar helaas zijn die, zeker bij schimmel aan de nagels (kalknagels), vaak onvoldoende werkzaam.

9) Wat doet de huisarts dan?

Allereerst kijkt hij/zij of er inderdaad sprake is van een schimmel. Bij een schimmel aan de huid zal meestal een antischimmelcrème, -tinctuur of -poeder worden voorgeschreven. Bij schimmelinfectie van de nagels kan een pillenkuur worden voorgeschreven. Crème en tinctuur zijn namelijk niet in staat om door de nagel het onderliggende nagelbed te bereiken. Soms, als de tabletten niet worden verdragen, kan het nodig zijn de nagel te verwijderen om daarna het nagelbed met een antischimmelcrème of -tinctuur te behandelen.
Bij de behandeling van voetinfecties moet niet alleen de voethuid behandeld worden, maar dienen ook de schoenen ontsmet te worden met een schimmeldodend poeder.

10) Hoe lang duurt de behandeling?

Dat hangt af van de ernst van de situatie. Een beginnende infectie tussen de tenen kan met een week verholpen zijn. Als er sprake is van een “oude” infectie van de grote teennagel is een langdurige kuur te verwachten.

11) Hoe kan ik zwemmerseczeem voorkomen?

• De belangrijkste preventie is het dragen van badslippers in openbare douches, saunagelegenheden en kleedruimten;
• Na het douchen eventuele zeepresten goed afspoelen en de voeten goed afdrogen, vooral tussen de tenen;
• Zweetvoeten behandelen met een drogend poeder;
• Houten en kurken vlonders in douches vermijden;
• Bij voorkeur sokken van katoen of van een ander vochtabsorberend materiaal dragen;
• Dagelijks propere sokken aantrekken;
• Ventilerende goed passende leren schoenen dragen;
• Schoenen die met anderen gedeeld worden tussendoor met antischimmelpoeder behandelen.

12) Als ik bovengenoemde zaken in acht neem loop ik dan geen risico?

Toch wel, zodra bijvoorbeeld een nagel beschadigd raakt, bestaat de kans dat een schimmel er vat op krijgt. Door bovengenoemde voorzorgsmaatregelen neemt het risico wel af.

13) Als ik mijn zwemmerseczeem behandel, ben ik er dan vanaf?

Neen, helaas zwerven de schimmels overal en is herinfectie goed mogelijk. Men zal dus zorgvuldig de kuur moeten afmaken en de nodige hygiëne in acht moeten nemen. Vaak zal, ook nadat de verschijnselen zijn verdwenen, de behandeling nog enige tijd moeten worden voortgezet.

14) Is er nog een bijkomend advies?

Neen, eigenlijk niet. Goede hygiëne en alertheid op klachten moeten voor iedereen vanzelfsprekend zijn. Een bijkomend advies is om de behandeling zo snel mogelijk te starten om te voorkomen dat men anderen (collega-sporters of gezinsleden) infecteert.

15) Tenslotte?

Voorkomen is beter dan genezen. Dus: altijd slippers mee en ook gebruiken.

Met dank aan Arie Meijboom (http://www.blessure-aanwijzer.nl).