Algemeen
Het is wenselijk dat iedere sportclub over een centrale voorraad van verband- en hulpmiddelen zou beschikken, overzichtelijk ingedeeld in een eerstehulpkoffer.
Daarnaast zijn er sportverbandtassen die op verschillende plaatsen kunnen worden gebruikt.
De inhoud moet permanent worden aangevuld en bijgehouden.
Maak een inhoudsopgave waarop aangeduid wordt wat er verbruikt is.
Het overzicht van de inhoud dat hier opgesomd wordt, is het minimum dat aanwezig moet zijn. Het specifiek materiaal dat wordt gebruikt door een arts (b.v. stethoscoop, hechtingsmateriaal) wordt er niet in opgenomen.
Het materiaal heeft betrekking op het toepassen van de eerste hulp bij een sportongeval of -letsel.
Deze lijst kan verder afgestemd worden, in overleg met de clubarts, op de meest voorkomende letsels bij een welbepaalde sporttak.
Inhoud
VERBANDEN
- Kleefpleisters, bij voorkeur in hypoallergische uitvoering
- Wondpleisters, individueel verpakt en op rol
- Steriele kompressen, individueel verpakt
- Tweedehuidpleisters
- Enkele steriele drukverbanden
- Voorgesneden hydrofiele watten
- Zwachtels: gaaszwachtels, crêpezwachtels (fixatiezwachtels)
- Elastische zwachtels (drukzwachtels)
- Elastisch netverband of kousverband
- Driehoeksverband
- Sporttape (elastische en niet-elastische tape), underwrap en elastisch kleefverband
GENEESMIDDELEN VOOR UITWENDIG GEBRUIK
- Door de huisarts aangeraden of voorgeschreven middelen tegen:
- insectensteken
- spierpijn, verstuikingen, blauwe vlekken...
- zonnebrand (beschermende zonnemelk en aftersun)
- jeuk
- Ontsmettingsmiddel (niet-prikkelend, niet-kleurend)
- Ontsmettingsalcohol (enkel voor het reinigen en ontsmetten van instrumenten en een gave huid)
GENEESMIDDEL VOOR INWENDIG GEBRUIK
Door de huisarts voorgeschreven of aangeraden pijnstiller op basis van paracetamol
DIVERSEN
- Materiaal voor koudetherapie zoals een herbruikbaar cold pack, cold spray, emmer en spons...
- Een stuk neutrale zeep
- Zacht handborsteltje
- Hechtsluiting voor windels of verbandhaakjes
- Veiligheidsspelden
- Splinterpincet
- Steriele naald
- Verbandschaar (stomp-scherp)
- Gewone roestvrije schaar
- Eerstehulphandschoenen (niet-steriel)
- Medische koortsthermometer
- Handdoek en washandje
- Isolatiedeken of warme deken
- Plastieken zak
- Vaseline of screenlotion
- Talkpoeder
- Massagelotion
- Druivensuiker
Bijkomend kan gezorgd worden voor een brancard en spalken.
Een aparte ruimte waar eerste hulp kan toegepast worden is een aanrader.
Zorg voor het telefoonnummer van de clubarts of de arts in de onmiddellijke omgeving en een lijstje met andere nuttige telefoonnummers van de apotheker, het antigifcentrum, de wachtdienst...
Massageolie
Gebruik
In bepaalde gevallen zal bij een massagebehandeling gebruik gemaakt worden van een
massageolie om de wrijving met de huid te beperken of op te heffen. Vooral bij strijkingen (effleurage) is het gebruik van een massageolie aan te raden omdat het op een behaarde huid te pijnlijk is.
Soorten
Vele soorten massageolie zijn verkrijgbaar, van vette oliën in de vorm van natuurproducten tot emulsies van allerlei samenstellingen (lotion).
Eigenschappen van een goede olie of lotion
- niet te snel in de huid dringen,
- de huid niet irriteren,
- kleurloos en reukloos zijn,
- gemakkelijk te verwijderen zijn,
- de huid niet afkoelen.
Nog wat uitleg rond de verschillende verbanden en spalken:
Verbanden
Verschillende soorten zwachtels kunnen worden gebruikt naargelang van de gewenste stevigheid voor het aanleggen van een steunend verband.
Elastische zwachtel of drukzwachtel
Dit is een zwachtel, gemaakt van geweven katoen en elastiek. Hij is rekbaar maar wordt na enige tijd uitgerekt en is niet geschikt als permanent verband. Een voordeel is dat hij wasbaar en dus herbruikbaar is.
Hij neemt na een wasbeurt terug zijn oorspronkelijke vorm in. Hij is verkrijgbaar in verschillende lengtes en breedtes.
WAARVOOR GEBRUIK JE EEN ELASTISCHE ZWACHTEL?
- Hij wordt gebruikt om iets te fixeren, zoals:
- een kompres op een wonde,
- of een cold pack op een onderhuids weefselletsel.
- Hij kan ook gebruikt worden om een drukverband aan te leggen bij:
- een letsel aan onderhuids weefsel (als deel van de ICE-regel),
- het stelpen van uitwendige bloedingen.
- Hij kan gebruikt worden om te immobiliseren en te ondersteunen bij:
- het aanleggen van een steunverband (b.v. bij een enkelverstuiking),
- het aanleggen van een immobiliserende verband (b.v. bij een spierscheur aan de duim).
Elastisch kleefverband
Het is gemaakt van niet-geweven polyestervezels met een dubbele draad. Het kleeft aan zichzelf vast maar niet aan de huid. De huid wordt dus niet belemmerd in haar normale functie en het verband geeft geen huidirritatie. Het is waterbestendig en droogt snel. Het geeft een duurzame, stabiele maar flexibele (veerkrachtig) steun. De kleefkracht geeft een goede fixatie bij gebruik als steun- of immobiliserend verband.
Omdat het weinig ruimte inneemt en in de schoen kan gedragen worden, kan het als permanent verband gebruikt worden. Het is echter niet zo gemakkelijk hanteerbaar en slechts geschikt voor éénmalig gebruik.
WAARVOOR GEBRUIK JE EEN ELASTISCH KLEEFVERBAND?
Het wordt gebruikt bij letsels aan de onderhuidse weefsels aan bijvoorbeeld knieën, voeten en handen, om een steunend verband aan te leggen.
Het kan ook preventief gebruikt worden, tijdens de herstelfase na een blessure.
Sporttape
Er bestaan 2 soorten tape:
- Een niet-elastisch, klevend verband, dat strak kan aangebracht worden. Deze tape kan afgescheurd worden.
- Een elastische en klevende tape. Deze tape moet afgeknipt worden.
WAARVOOR GEBRUIK JE EEN TAPE?
Een tape wordt aangebracht ter ondersteuning van een gewrichtsband of spier. De techniek van het tapen vergt een bijkomende specifieke opleiding.
Underwrap
Het is een verband dat onder een tape aangelegd wordt om de huid te beschermen tegen irritatie van het tapeverband. Het is gemaakt van een soort mousse en is licht elastisch.
Spalken
Er bestaan verschillende soorten spalken.
Wat is een stijve spalk?
De stijve spalk is gemaakt uit plastiek, aluminium of een ander stevig materiaal. Hij is voorgevormd in een gootvorm zodat het lidmaat erin gelegd kan worden.
De nadelen van een stijve spalk zijn het volume en de het feit dat de spalk niet kan aangepast worden aan de omvang van het slachtoffer of aan abnormale standen bij ontwrichtingen.
TECHNIEK
Deze spalk moet je eerst bekleden met watten of een beschermende doek om te vermijden dat er druk ontstaat van de spalk op bepaalde delen van de huid.
Omwikkel daarna de spalk samen met het lidmaat met een verband, of gebruik de klittenbandsluitingen waarvan sommige spalken zijn voorzien. Hierbij zal een helper het lidmaat ondersteunen en de andere helper de spalk aanbrengen.
Wat zijn vervormbare spalken?
Er bestaan in deze soort aluminium spalken, opblaasbare spalken en vacuümspalken.
- ALUMINIUM SPALK
Spalken uit aluminium zijn bekleed met schuimrubber. Ze kunnen worden geplooid in de vorm van het lichaam. Ze bestaan ook in verschillende afmetingen zodat ze voor verschillende lichaamsdelen bruikbaar zijn.
TECHNIEK
Plooi de spalk in de gewenste vorm. Breng de spalk aan rond het gekwetste lidmaat en bevestig de klittenbandsluitingen.
Hierbij zal een helper het lidmaat ondersteunen en de andere helper de spalk aanbrengen.
- OPBLAASBARE SPALK
Opblaasbare spalken bestaan in aangepaste vorm voor arm of been. Ze zijn voorzien van een ritssluiting.
Het voordeel van dit type spalk is dat de druk gelijkmatig verdeeld wordt over het lidmaat.
TECHNIEK
Laat een helper het gekwetste lidmaat steunen.
Breng de spalk in onopgeblazen toestand rond
het lidmaat aan
Trek de ritssluiting voorzichtig dicht
Blaas de spalk daarna op tot hij stevig genoeg is om steun te geven en toch comfortabel zit. Blaas de spalk niet te hard op zodat de bloedtoevoer niet wordt afgesnoerd.
Sluit het ventiel
- EEN VACUÜMSPALK
Een vacuümspalk is een grote spalk, die aan elke vorm of houding kan worden aangepast. Hij wordt vooral gebruikt door gespecialiseerde hulpverleners bij ernstige letsels en meervoudige breuken aan de benen.
|