• vermageren alhoewel men even veel blijft eten
  
• dikwijls en overvloedig wateren (ook ’s nachts)
  
• een voortdurende dorst
  
• een plakkerige of droge mond
  
• een voortdurende vermoeidheid zonder aanwijsbare oorzaak
  
• jeuk en ontstekingen aan de geslachtsorganen
  
• moeilijk geneesbare wonden
  
• een verminderd gezichtsvermogen
  
• krampen of tintelingen in de benen
  

Fysieke inspanning heeft een aantal gunstige effecten, zowel voor de type 1- (insulinedependent) als voor de type 2-diabetespatiënt (niet-insulinedependent):

• lichaamsbeweging verbetert de cardiovasculaire conditie (uithoudingsvermogen, maximaal zuurstofvermogen, …);
  
• lichaamsbeweging verbetert de cholesterolspiegels van het bloed: een verhoging van het HDL-cholesterol (de “goede” cholesterol) en vermindering van het LDL-cholesterol (de “slechte” cholesterol);
  
• lichaamsbeweging verhoogt de gevoeligheid voor insuline waardoor de behoefte aan insuline vermindert;
  
• lichaamsbeweging verbetert het bloedglucoseniveau;
  
• lichaamsbeweging heeft een gunstig effect op de nierfunctie wat voor diabetespatiënten, die vaak nierproblemen krijgen, zeer belangrijk is;
  
• lichaamsbeweging kan een gunstig effect hebben op het lichaamsgewicht.
  

Welke sport is aangewezen voor diabetici?
Indien de insulinedosis wordt aangepast, de injectieplaats correct gekozen wordt en de dieetmaatregelen strikt worden nageleefd, is er eigenlijk geen enkele beperking op sportdeelname voor diabetici. Toch zijn er bepaalde sporten die sterk aan te bevelen zijn en andere die minder aan te raden zijn.

Aan te bevelen sporten zijn alle duursporten waarbij de fysieke inspanning progressief is en over lange tijd gespreid wordt (zoals wandelen, fietsen, langlaufen, zwemmen, …). Jonge diabetici zonder complicaties kunnen zonder problemen allerlei bal- en groepssporten beoefenen (voetbal, volleybal, basketbal, …).

Minder aangewezen zijn de emotierijke sporten die het bloedsuikergehalte kunnen verhogen. Ook de korte, explosieve inspanningen zijn minder aangewezen omdat ze de bloeddruk kunnen verhogen. Dit geldt vooral voor oudere diabetici.

Te vermijden sporten zijn sporten die gevaar opleveren bij een eventuele hypoglycemie (te weinig suiker in het bloed): parachutespringen, alpinisme, diepzeeduiken, motor- en autosport, deltavliegen, solozeilen, surfen.
Bij zeilen op ruwe wateren bestaat er een gevaar op zeeziekte. Braken kan een ernstige hypoglycemie veroorzaken. Daarom moeten diabetici die gevoelig zijn voor zeeziekte alleszins preventief een geneesmiddel nemen, en in geval van zeeziekte, toch proberen te eten.
Windsurfen is een van de meest bloedsuikerverlagende sporten doordat het veel energie vergt en men snel afkoelt door het contact met het water. Diabetici die willen surfen hebben best steeds een suikeroplossing bij om een eventuele hypoglycemie snel te behandelen.

Ook is het aan te raden dat diabetici niet alleen zijn tijdens hun sportbeoefening. Bij neiging tot hypoglycemie is het ongewenst zich in situaties te begeven waarbij snelle hulp onmogelijk is (bergen, bossen, watersport).

Volgens de individuele verwikkelingen worden bepaalde sporten beter vermeden:

• Voor patiënten met slagaderverkalking of hartziekten zijn de sportieve mogelijkheden uiteraard beperkt. Steeds is er een voorafgaandelijke inspanningsproef nodig.
  
• Patiënten met neuropathie moeten zeer zorgvuldig omspringen met handen en voeten. Er kunnen namelijk belangrijke blessures optreden zonder dat ze dit voelen. In erge gevallen zijn hardlopen en balsporten minder aangewezen en soms zelfs onmogelijk door orthopedische misvormingen.
  
• Voor patiënten met oogaandoeningen:
  
  • Vermijd joggings op oneffen terrein of bij beperkte zichtbaarheid
    
  • Beoefen geen sporten die de bloeddruk sterk kunnen verhogen (gewichtheffen, roeien, …) omdat hierbij een risico op beschadiging van kleine bloedvaatjes bestaat
    
  • Zorg voor een aangepaste oogbescherming bij risicovolle balsporten zoals squash
    
  • Vermijd ruwe sporten waarbij de ogen gekwetst kunnen worden (ijshockey, boksen, rugby, …)
    
• Bij patiënten met nierinsufficiëntie moeten alle sporten waarbij gevaarvol lichaamscontact mogelijk is, worden vermeden (de meeste bal- en ploegsporten, boksen, …)

Wanneer is sporten bij diabetes af te raden?

Verkeerdelijk wordt gedacht dat lichaamsbeweging de bloedglucoseconcentratie altijd doet dalen. Sporten bij een tekort aan insuline kan het bloedglucoseniveau gevaarlijk doen stijgen. Het is beter te wachten tot de bloedglucosespiegel tot minder dan 270 mg/dl gedaald is.